Συνοπτική ιστορία της μοναξιάς*

του Βασίλη Καραποστόληvassiliskarapostolis_thumb

solitudeΗ μοναξιά είναι πιο πολύ κατάσταση, παρά ένα ορισμένο αίσθημα. Είναι κανείς μόνος, δεν «νιώθει» μόνος. Αν πρέπει δε να μιλήσει γι’ αυτό, δεν θα έχει πολλά να πει εκτός απ’ αυτά που δηλώνουν οι κινήσεις και το ύφος ενός ανθρώπου που κόβει βόλτες μέσα σε τέσσερις τοίχους, που κάθεται κάποιο βράδυ σ’ ένα άδειο παγκάκι ή που πνίγεται σ’ ένα πάρτυ γεμάτο γέλια και μουσική. Συνέχεια

Αφύπνιση

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

editorialΔιασκεδαστικό είναι να ακούει κανείς τον Μάκη Βορίδη καθώς εξηγεί, με τη μεγαλοπρέπεια της αυθεντίας, τις αιτίες για τις οποίες η κυβέρνηση αμέλησε, λέει, να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της φασιστικής ακροδεξιάς εν τη γενέσει. Συνέχεια

Μ᾿ αὐτά καί μ’ αὐτά ἐφτάσαμε σέ κάτι πού θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά ὀνομάσω «ψευδοφάνεια»

Elytis_Odyseas_3Δέν μ᾿ ἐνδιαφέρει ὁ ἐπίσημος ὅρος τῆς δουλοπρέπειας. Μ᾿ ἐνδιαφέρει ἡ οὐσία. Κι ἐκεῖνο πού ξέρω εἶναι ὅτι μ᾿ αὐτά καί μ’ αὐτά ἐφτάσαμε σέ κάτι πού θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά ὀνομάσω «ψευδοφάνεια». Ἔχουμε, δηλαδή, τήν τάση νά παρουσιαζόμαστε διαρκῶς διαφορετικοί απ’ ὅ,τι πραγματικά εἴμαστε. Καί δέν ὑπάρχει ἀσφαλέστερος δρόμος πρός τήν ἀποτυχία, εἴτε σάν ἄτομο σταδιοδρομεῖς εἴτε σάν σύνολο, ἀπό τήν ἔλλειψη τῆς γνησιότητας. Τό κακό πάει πολύ μακριά. Ὅλα τά διοικητικά μας συστήματα, οἱ κοινωνικοί μας θεσμοί, τά ἐκπαιδευτικά μας προγράμματα, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τούς Βαυαρούς, πάρθηκαν μέ προχειρότατο τρόπο ἀπό ἔξω, καί κόπηκαν καί ράφτηκαν ὅπως ὅπως ἐπάνω σ᾿ ἕνα σῶμα μέ ἄλλες διαστάσεις καί ἄλλους ὅρους ἀναπνοῆς. Συνέχεια

Η ΏΡΑ ΤΩΝ ΦΌΝΩΝ

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

Dive bouteilleΜπροστά σε μάτια που κοιτάζουν δίχως να βλέπουν, ξετυλίγεται η τελευταία πράξη μιας τραγωδίας που θα μπορούσε να περιγραφεί σαν η σταδιακή κατεδάφιση του κόσμου των αξιών, με κορυφαία ανάμεσά τους την ανθρώπινη ζωή.Αν εννοήσουμε τη ζωή σαν μια στρατηγική του DNA, δεν τρέχει τίποτα -ένα οιοδήποτε παιδί δέκα ετών σε οιαδήποτε δυτική χώρα έχει ήδη γίνει μάρτυρας εκατό χιλιάδων φόνων σε ταινίες, βιντεογκέιμ και ζωντανές αναμεταδόσεις. Αν όμως τη δούμε σαν τη φέρουσα διάσταση της μοναδικότητας ενός προσώπου με ονοματεπώνυμο, το θέμα αλλάζει ριζικά. Συνέχεια

Η σχηματοκρατία ως πρόβλημα*

του Βασίλη Καραποστόληvassiliskarapostolis_thumb

Standardized Test Multiple ChoiceΈνα από τα πιο χτυπητά χαρακτηριστικά πολλών συζητήσεων για την ελληνική κοινωνία είναι ότι θέτουν στο περιθώριο τα πρωτογενή στοιχεία της εμπειρίας. Ό,τι προσφέρεται άμεσα στην παρατήρηση για επεξεργασία και ανασκευή απωθείται· αυτά που συμβαίνουν είναι οφθαλμαπάτες. Για να γίνουν δεκτά ως φαινόμενα, πρέπει πρώτα η θεωρία να απογειωθεί για να συναντήσει τα σχήματά της. Τόσο συστηματικά απομακρύνεται η σκέψη από τα οικεία δεδομένα, που μπαίνει κανείς στον πειρασμό να σκεφτεί μήπως γίνεται για να απαλλαγεί απ’ αυτά, μήπως το συγκεκριμένο παραγράφεται για λόγους αντιπερισπασμού. Συνέχεια

Λογομαχίες*

του Βασίλη Καραποστόληvassiliskarapostolis_thumb

church conflictΕπώνυμοι κάθε λογής αποφασίζουν κάθε τόσο να λύσουν τις διαφορές τους δημόσια. Θα μπορούσε να πει κανείς πως αυτό αποτελεί ένδειξη πολιτισμού, αν πολιτισμός σημαίνει προσφυγή στην ετυμηγορία της κοινότητας. Όμως συχνά, αν και διαλέγουν να αγωνιστούν μπροστά στα μάτια όλων, τους αγνοούν επιδεικτικά. Το δείχνει η γλώσσα τους, που εμπιστεύεται μόνο τις αιχμές της. Η φράση «είσαι αχρείος» πιθανόν να συνοψίζει το αίσθημα κάποιου για τον αντίπαλό του. Αυτός  τη ξεστομίζει θέλει να πιστεύει πως τα λέει όλα από μόνη της. Αλλά οι ακροατές το μόνο που διαπιστώνουν είναι πως κάποιος καταφέρθηκε μ’ αυτή τη φράση εναντίον κάποιου άλλου. Διαπιστώνουν το γεγονός της οργής, όχι τη συγκίνησή της, πολύ λιγότερο την αλήθεια της. Η ίδια η γλώσσα εμποδίζει τα ιδιωτικά πάθη να υιοθετηθούν δημόσια. Συνέχεια

Αρχαιοφρένεια

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

 
αρχείο λήψης (2)ελυτης


Η γενναία βουλευτής Μ.Ρεπούση προχώρησε ήδη στο επόμενο βήμα των εκσυγχρονιστικών προϊδεασμών για μια εκπαίδευση απαλλαγμένη, λέει, από το βραχνά των αρχαίων και των λατινικών, χαρακτηρίζοντας τις δύο αυτές γλώσσες «νεκρές». Μα καλά, δεν ξέρει ότι από νεκρό και από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια;

Συνέχεια

Η εξουσία σε απόσταση αναπνοής*

του Βασίλη Καραποστόληvassiliskarapostolis_thumb

Kafka Babel Tower 2Στον Πύργο του Κάφκα η εξουσία είναι τόσο πιο αισθητή στ’ αποτελέσματά της όσο λιγότερο εμφανίζεται. Ακόμη κι εκείνοι που φαίνεται πως την ενσαρκώνουν, χάνονται όταν ο εξουθενωμένος ήρωας τους πλησιάζει. Ωστόσο, δεν πρόκειται για στρατηγική εξαπάτησης· η εξουσία δεν έχει ανάγκη να κρύβεται, αφού δεν υπάρχει τίποτα σ’ αυτήν που να μπορεί να «συλληφθεί». Συνέχεια

Θρησκει(ζ)οφρένεια

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

 

ribbon1Η προοπτική μιας διεξόδου επιτέλους διαφορετικής απ’ αυτήν που υπόσχεται το πολιτικό κατεστημένο μοιάζει προς το παρόν απίθανη: σε πλήρη εναρμόνιση με το πνεύμα της απλούστευσης που κυβερνάει τα ΜΜΕ, οι κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες καθηλώνουν το ακροατήριό τους στο σημείο όπου, απ’ ό,τι φαίνεται, όλα τα διλήμματα είναι ψευδή.Ετσι, η περίφημη θεραπεία της ηθικής κρίσης που μαστίζει την κοινωνία με την κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς θα παραμένει ανέφικτη εάν δε συμφιλιωθούμε με την ιδέα μιας ΤΡΙΤΗΣ εκδοχής για το εκάστοτε ζήτημα, δηλαδή, κυριολεκτικά, αυτής που τα κέντρα αποσιωπούν. Συνέχεια

Το ψοφίμι

του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

AlexandrosPapadiamantis1―Παρακαλῶ, κύριε ἀστυφύλακα· ἐδῶ ἀπάνω, στὸ φράχτη, κοντὰ στὸν δρόμο, ἔχουν ρίψει ἕνα ψοφίμι, ἕνα μεγάλο σκυλί… Μὲ τέτοια ζέστη, Ἰούλιον μῆνα… Θὰ μᾶς κολλήσῃ πανούκλα ὅλους ἐδῶ… Ἴσα-ἴσα στὸ ψήλωμα, ἐδῶ, ποὺ εἶν᾿ ἐξοχικὸ μέρος… ὅπου ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι νὰ πάρουν λίγον ἀέρα καθαρόν.
Ὁ ὁμιλῶν ―ὁ κύριος Α.― ἦτο παχύμισθος ὑπάλληλος τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ δημόσιον τοῦ ἔδιδε, διὰ τὰς ἐκδουλεύσεις του, ὑπὲρ τὰς τριακοσίας δραχμὰς τὸν μῆνα. Ἀλλὰ τὰς δραχμὰς αὐτὰς τὰς ἐθεώρει ὡς ἱερὰς καὶ δὲν ἀπεφάσιζε ν᾿ ἀποκόψῃ λεπτὰ δι᾿ ἕνα πτωχὸν λοῦστρον, ὅπως σκάψῃ λάκκον καὶ θάψῃ τὸ ψοφίμι. Τοιαύτη θυσία θὰ τοῦ ἐφαίνετο ἴσως μᾶλλον ἱεροσυλία. Ἡ δὲ οἰκία του ἔκειτο πλησιέστατα ἐκεῖ, καὶ ἦτο ὁ πρῶτος ἐνδιαφερόμενος. Συνέχεια