Ἄν δέν ἤμουν Ἕλληνας, πιθανῶς δέν θά’ μουνα ποιητής*

elytisΤό ὅτι γράψατε τήν ποίησή σας σέ μιά γλώσσα μέ περιορισμένο βεληνεκές, σέ ὅ,τι ἀφορᾶ  τήν κατανόησή της πάνω στόν πλανήτη μας, αὐτό ἦταν κάτι πού σᾶς ἔκανε νά αἰσθάνεσται μειονεκτικά ἀπέναντι σέ ποιητές πού ἔγραφαν, σύγχρονα μ’ ἐσᾶς, σέ περισσότερο διαδεδομένες γλῶσσες, ὅπως εἶναι τά ἀγγλικά, τα ἰσπανικά, τα γαλλικά, τά γερμανικά;

– Αὐτό πού ὁ κόσμος θεωροῦσε σάν μειονέκτημα ἦταν γιά μένα πλεονέκτημα, να χρησιμοποιῶ ὡς ὄργανό μου τήν ἑλληνική γλώσσα. Ἡ ἀντίληψη ὅτι ἡ ἑλληνική γλώσσα ἔχει μικρό βεληνεκές, ἐπειδή σήμερα μιλιέται μόνον ἀπό ἐννέα ἑκατομμύρια

Ἕλληνες, εἶναι γιά γέλια. Ἡ ἑλληνική γλώσσα κρατάει ἀπό τόν Ὅμηρο ἴσαμε σήμερα. Νομίζουνε ὅτι ἄλλο πράγμα εἶναι ἡ ἀρχαία γλώσσα κι ἄλλο ἡ σημερινή. Καθόλου. Ὅταν λέω οὐρανός καί θάλασσα καί ἔρωτας, εἶναι τά ἴδια πού ἔλεγε καί ὁ Ὅμηρος καί  ἡ Σαπφώ. Ἔλεγα μιά φορά τοῦ Σεφέρη: » Ἄν δέν ἤμουν Ἕλληνας, πιθανῶς δέν θά’ μουνα ποιητής». Θυμᾶμαι τήν ἀπάντησή του: «Μπράβο. Καί μόνο αὐτό πού μοῦ’ πες, μέ παρηγορεῖς». Ἔτσι εἶναι. Ἐγώ τό αἰσθάνθηκα αὐθόρμητα ἐκείνη τή στιγμή. Ἄν δέν εἶχα αὐτή τήν αἴσθηση τοῦ ὅτι εἶμαιἝλληνας, ὅτι μιλάω ἑλληνικά, ἀλλά κάτι ἄλλο – ἄς μήν πῶ ἐθνότητες, σίγουρα δέν θά μέ ἐνδιέφερε. Θά ἔκανα ἴσως ἄλλο πράγμα, δέν λέω, θά’ μουνα λογοτέχνης, ἀλλά ποίηση δέν θά’ κανα! Ἐνῶ τώρα, ἔχοντας ὅλη αὐτή τήν παράδοση καί χρησιμοποιώντας μιά γλώσσα πού ἔχει τέτοια διαστρωμάτωση, ἀπό τήν ἀρχαία, κοινή, ἀλεξανδρινή, βυζάντιο, δημοτική, κ.λ.π., ἔχω ἕνα κλαβιέ πού ἄριστα μπορῶ νά τραγουδήσω σέ ἀτέλειωτες κλίμακες. Μέ ζήλευε ὁ Οὐνγκαρέττι, ὅταν τοῦ τά ἐξηγοῦσα αὐτά καί μοῦ ἔλεγε: «Νά εἶχα ἐγώ τέτοια γλώσσα, πού εἶμαι σφιγμένος στή γλύκα τῆς ἰταλικῆς…».

*Αυτό το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από την συνέντευξη που έδωσε ο Οδυσσέας Ελύτης στον Γιώργο Πηλιχό στα Νέα, 10 Δεκεμβρίου 1979. Περιέχεται στο βιβλίο «ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ – ΣΥΝ ΤΟΙΣ ΑΛΛΟΙΣ»(σελ. 210-211), και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ὕψιλον.

Advertisements

One thought on “Ἄν δέν ἤμουν Ἕλληνας, πιθανῶς δέν θά’ μουνα ποιητής*

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s