Αναξιολόγηση

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

smiley face optionsΠροκειμένου για τη δημόσια διοίκηση, ας ειπωθεί ότι κάθε απόπειρα μεταρρύθμισης σκοντάφτει στην ανέφικτη ικανοποίηση μιας προϋπόθεσης που οι πάντες μνημονεύουν αόριστα αλλά κανένας δεν θέτει επί τάπητος, δηλαδή της περιλάλητης αξιοκρατίας.

Χωρίς αυτήν, όλα τα εκπονούμενα σχέδια και προσχέδια είναι καταδικασμένα. Στο μεταξύ, ελλείψει μιας εσωτερικευμένης αντίληψης της αξιοκρατίας, σαν να λέμε ενός ψυχικού και πολιτισμικού θεσμού στον οποίον αυτή θα θεμελιωνόταν σιωπηρά, η συμβατική αναπλήρωση έρχεται με τη μορφή των περιβόητων (ή διαβόητων) «αξιολογήσεων» που ζητούν οι κηδεμόνες μας στη Γερμανία. Το ποιος θα φέρει σε πέρας αυτές τις «αξιολογήσεις» και με ποια κριτήρια θα εγγυηθεί την ορθότητά τους, αφήνεται στην πολιτική φαντασία του καθενός μας.

Δεν περισσεύει, εδώ, η πολυτέλεια μιας πειστικής ανάλυσης του αντικειμένου σε βάθος. Ας πούμε τουλάχιστον ότι, περιέργως, η αναξιοκρατία, που χαρακτήριζε τη συλλογική μας συμπεριφορά ήδη απ’ τη σύσταση του ελληνικού κρατιδίου, δεν είναι παρά κατάλοιπο και διαστρέβλωση μιας μορφής πρόνοιας που διευκόλυνε κάποτε τη λειτουργία της παλιάς κοινότητας: όπως το ρουσφέτι, που εξυπηρετούσε την ανάγκη να υπάγονται όλες οι δοσοληψίες στον αστερισμό της διαπροσωπικής συνεννόησης, προς χάριν της υπεροχής του προσωπικού έναντι του ατομικού, ή όπως η δυσπιστία προς το κράτος και τους μηχανισμούς του, εκ των πραγμάτων απρόσωπους, ή σαν το κουτσομπολιό ας πούμε, που αποτελούσε εργαλείο ελέγχου της ηθικής διαγωγής του πολίτη της μικρής πόλης – εν ολίγοις όπως όλα εκείνα τα ανακλαστικά που βιώνονται σήμερα σαν κακοδαιμονίες, η αναξιοκρατία, με τη σειρά της, υπήρξε αρχικά μια οχύρωση της κοινωνίας απέναντι σε παρεκκλίσεις που απειλούσαν την ενότητά της. Αντισταθμιζόταν ήρεμα από το «δεδομένο» κύρος των επιστημόνων και των αξιωματικών ή των ιερέων, καθώς και από τα εγκώμια που εισέπραττε κανείς μετά θάνατον.

Μ’ άλλα λόγια, ο ελληνικός τρόπος είχε την τάση να παρεμποδίζει οποιονδήποτε ξεχώριζε, οποιονδήποτε ήταν σαφώς καλύτερος απ’ τους άλλους σε κάποιον τομέα, κι έτσι επέτρεπε στους ανθρώπους να πιστεύουν ότι εξόρκιζαν το φονικό υπονοούμενο που έκρυβε ο ανταγωνισμός. Εξ ου και η στατική δύναμη των επετηρίδων που, ιδωμένη αντίστροφα, δεν είναι παρά η αδικία των οριζόντιων περικοπών, όπως τις βάφτισαν. Τελικά, είμαστε λαός οριζόντιος. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει πια για να προστατευθούν θεσμοί, θεοί και αξίες· αυτό εξελίχθηκε μάλλον σε γάγγραινα ενός αμφίβιου κόσμου, κατά το ήμισυ τριτοκοσμικού, κατά το ήμισυ ευρωπαϊκού, όπου ενορχηστρώνονται τα χειρότερα στοιχεία των δύο συνιστωσών κι όπου η μεν Δύση μετέχει διά του τηλεδημοκρατικού ιδανικού της λατρείας της κατανάλωσης, η δε Ανατολή με τον οικογενειακό συνδικαλισμό που υποσχέθηκε Cayenne για όλους.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s