Καλήν εσπέραν, άρχοντες… ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ, ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΟΜΟΙΟΤΥΠΑ – ΜΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ – ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ…

αρχαια καλανταΚαλήν εσπέραν, άρχοντες…
ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ, ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΟΜΟΙΟΤΥΠΑ – ΜΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ – ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ…

[Μοναδικό δείγμα αρχαίου ελληνικού γλυπτού, το οποίο παριστάνει παιδί που τραγουδάει κάλαντα μεταφέροντας το αρχαίο ελληνικό κλαδί – δέντρο των γιορτών (αρχαίο ελληνικό ημερολόγιο της μετώπης του Αγίου Ελευθερίου – παρεκκλήσι της Μητρόπολης Αθηνών)]

«Eιρεσιώνη σύκα φέρει και πίονας άρτους και μέλι εν κοτύλη και έλαιον αναψήσασθαι και κύλικ’ εύζωρον, ως αν μεθύουσι καθεύδη…» Πλούταρχος (Θησ.22)
«Η ειρεσιώνη(> είρος = έριο = μαλλί) σού φέρνει σύκα και αφράτα σταρένια ψωμιά και μέλι στο ποτήρι και λάδι για να ψήσεις και κανάτα ξέχειλη (με κρασί) για να μεθύσεις και να κοιμηθείς…» Συνέχεια

Advertisements

Τζόγος

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

mag-08Poker-t_CA0-superJumbo

Το θέμα της «Ε» (24/12) το σχετικό με τα παιδιά που εγκαταλείπουν τις σχολικές τάξεις για να τζογάρουν στα πρακτορεία (Στοίχημα, Kino κ.λπ.) προσφέρει την αφορμή να υπενθυμίσει κανείς ότι ο τζόγος, στις μέρες μας, πολύ απέχει πλέον απ’ το ν’ αποτελεί διασκέδαση και πρέπει να γίνεται μάλλον αντιληπτός ως τρόπος ζωής και, εν τέλει, κοσμοθεωρία. Συνέχεια

Στρατής Τσίρκας «Τα κάλαντα»

 

ταμπουρλοΤο μεγάλο το ζήτημα, καταλαβαίνεις, ήταν το ταμπούρλο: Aν είχες ταμπούρλο, η δουλειά ήταν τελειωμένη. Σύντροφο έβρισκες αμέσως και το φανάρι δεν κόστιζε παραπάνω από ένα γρόσι. Eκείνη τη χρονιά ο πατέρας έκανε ένα μεγάλο έξοδο. Tο μεσημέρι της παραμονής της Πρωτοχρονιάς μου έφερε ένα ταμπούρλο! Mικρούτσικο, βέβαια, και τενεκεδένιο. – Έτσι δεν θα το σπάσεις εύκολα, μου είπε.

– Mα εγώ κατάλαβα πως ήταν από οικονομία. Tα πέτσινα ταμπούρλα εκείνα τα πρώτα χρόνια μετά τον πόλεμο κόστιζαν έναν κόσμο λεφτά.

Πήγα και βρήκα αμέσως το φίλο μου το Mιχάλη. Ήταν το παλικάρι της γειτονιάς κι ο καλύτερος σύντροφος για τα κάλαντα. Συχνά τύχαινε να μας ριχτούν τα αραπάκια στις γειτονιές και να μας σκίσουν το φανάρι ή να σπάσουν το ταμπούρλο. O Mιχάλης ήταν πολύτιμος.

– Tο ταμπούρλο το έχουμε, του φώναξα. Bγαίνουμε απόψε; Συνέχεια

Πινακίδες

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

LIAPISΤο ιλαροτραγικό επεισόδιο της σύλληψης του πρώην υπουργού Μεταφορών Μ. Λιάπη, που οδηγούσε αυτοκίνητο με πλαστές πινακίδες, μπορεί να τύχει μιας δεύτερης ανάγνωσης, για την ακρίβεια αντίστροφης. Διότι η έκπληξη της κοινής γνώμης ελάχιστα απείχε απ’ το να γίνει, αυτή η ίδια, πρόξενος δεύτερης έκπληξης: τι άλλο περίμενε δηλαδή η ελληνική κοινωνία; Συνέχεια

Φωτογραφίες

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

orl-obamaselfie-20131210Selfies-at-Mandela-Funeral

Μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι οι ιστορικές εξελίξεις από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εντεύθεν σύρθηκαν πίσω απ’ την καλπάζουσα τάση υποβάθμισης του θεσμού της πολιτικής, ο οποίος εξακολούθησε να αιωρείται σαν κενό γράμμα στην υπηρεσία του θεαθήναι. Μετά τις κοινωνικές επαναστάσεις της δεκαετίας του ’60, δύσκολα περνούσε απαρατήρητο το γεγονός ότι αυτή η τάση συνέκλινε ταχέως με μια ανεπίστρεπτη πορεία συγχώνευσης πολιτικής και θεάματος: κοινοβουλευτισμός και τηλεόραση έγιναν ένα και το αυτό. Δήθεν εν ονόματι της δημοκρατίας της ενημέρωσης, οι γερουσιαστές της ηγέτιδας του ελεύθερου κόσμου δεν είχαν πλέον άλλο καθήκον απ’ το να διαπρέψουν σαν άνθρωποι του Χόλιγουντ. Συνέχεια

Οι προστυχιές, οι χλευασμοί, οι βρισιές δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης

του Βασίλη Καραποστόληκαραποστόλης

kentavroi-lapithes-20101023Δεν θα ’πρεπε να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι σήμερα η αχαλίνωτη συμπεριφορά γίνεται συνήθεια ή και νόμος. Προστυχιές, χλευασμοί και βρισιές σε όλη την κλίμακα της χυδαιότητας ανταλλάσσονται με μια ευκολία που θα άφηνε άναυδο έναν άνθρωπο περασμένης εποχής, μιας εποχής από εκείνες που δεν είχε ακόμη διασυρθεί τόσο πολύ η λέξη «φραγμός». Συνέχεια

Περιπέτειες και πάθη της ελληνικής διανόησης

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΗΜΗΡΟΥΛΗΔημηρούλης

I never wonder to see men wicked, but I often wonder to see them not ashamed1

Jonathan Swift

_intellectual_elite_voltair1

Καθώς περνούν τα χρόνια και η μια γενιά διαδέχεται την άλλη, η ελληνική λογοτεχνία και τέχνη έρχονται αντιμέτωπες με τις τύχες του καιρού. Το ίδιο ισχύει για την επιστήμη και τη λογιοσύνη. Αλλάζουν οι καιροί, αλλάζουν και τα ανθρώπινα. Η αλλαγή δεν είναι αναγκαστικά προς το καλύτερο, αλλιώς τα πράγματα θα ήταν απλά, γιατί θα βεβαίωναν την ακάθεκτα προοδευτική πορεία της ανθρώπινης ιστορίας. Τέτοιες θεωρήσεις όμως έχουν αποδειχτεί εδώ και χρόνια ότι είναι περισσότερο ευσεβείς πόθοι, παρά γόνιμες εικασίες. Στις τωρινές περιστάσεις ελπίζει κανείς ότι είναι καιρός, στο κατώφλι του 21ου αιώνα, και υπό τη δαμόκλειο σπάθη μιας συνολικής κρίσης της ελληνικής κοινωνίας, να τεθούν τα ζητήματα του πολιτισμού και της παιδείας, όπως αναδεικνύονται στην άνιση συνύπαρξή τους, ως ένα μείγμα αισθητικής, ιδεολογίας και πολιτικής. Στον πυρήνα αυτού του ζητήματος ελλοχεύει μονίμως το φάσμα της εθνικής ταυτότητας ως σημαίνον ουτοπικό αίτημα. Είναι όμως προφανές ότι, εάν δεν αποδεχτείς αυτό που είσαι, δεν μπορείς να επιδιώξεις εκείνο που θα μπορούσες να ήσουν. Συνέχεια

Ασλανίδης Ε.Γ. «Η τραγική σκηνή και η ψυχαναλυτική κατάσταση»

012 Διόνυσος - ΦιλόσοφοςΣτρατιώτηςΕκτός από τις μεγάλες ποιητικές και πολιτικές μεταμορφώσεις του, ο αιώνας του τραγικού θεάτρου παρουσίασε και μια , σχετικά άγνωστη και δευτερεύουσα, εικαστική μεταβολή στην όψη του θεού της ιατρικής. Στους προηγούμενους αιώνες τα αγάλματα του Ασκληπιού τον παρουσίαζαν ως έναν γελαστό αμούστακο νέο. Από τον 5ο αιώνα π.χ. ο Ασκληπιός είναι ένας ώριμος γενειοφόρος άνδρας. Η κυριότερη όμως διαφορά στη νέα του όψη ήταν μια μελαγχολική έκφραση που δεν οφειλόταν μόνο στην έγνοιά του για τον ανθρώπινο πόνο. Ο 5ος αιώνας τόνιζε έτσι περισσότερο την έκβαση του μύθου του . Σύμφωνα με το μύθο ο Ασκληπιός είχε φτάσει στο σημείο να ανασταίνει τους νεκρούς (και αυτό , η θεραπευτική του παντοδυναμία, απεικονιζόταν στα παλιότερα αγάλματα). Στον αιώνα όμως της τραγικής προσωπίδας, όταν οι αρχαϊκοί μύθοι επανεξετάζονταν στο νέο φώς του τραγικού λόγου, αναδύεται στα αγάλματα του Ασκληπιού η μελαγχολική έκφραση της έκβασης . Η έκβαση λοιπόν , στο μύθο , περιγράφει ότι ο Πλούτωνας παραπονέθηκε στο Δία γιατί η ανάσταση των νεκρών ερήμωσε τον Άδη. Και τότε, η παντοδυναμική χρήση του θεραπευτικού ( θα έλεγα) ¨θεσμού¨ κεραυνοβολήθηκε . Ο χτυπημένος Ασκληπιός μετατοπίστηκε στον αστερισμό του Οφιούχου. Αλλά η θεραπεία ξανάρχισε στη γή από μιά νέα θεραπευτική στάση : και αυτή ακριβώς υποσημαίνεται με τη μελαγχολική έκφραση των αγαλμάτων του Ασκληπιού, στον αιώνα του τραγικού θεάτρου. Συνέχεια

Επέτειος

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

γρηγορόπουλοςΠέντε ολόκληρα χρόνια μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, η ελληνική κοινωνία γυρνάει την πλάτη στον πειρασμό της κατανόησης του γεγονότος με τον πλέον αμέριμνο τρόπο. Η ένταση που προκαλεί ο αντίλαλος της τραγωδίας εκείνης έχει ήδη τυποποιηθεί στις γνωστές, επαναλαμβανόμενες αντιδράσεις, παντελώς ξένες απέναντι στη βαθιά πολιτική ανάλυση, όσο και στη νοσταλγία ενός λαϊκού πένθους στο οποίο η νεολαία θα προσέδιδε χαρακτήρα αυθόρμητων συγκινήσεων. Συνέχεια