Ένας σύγχρονος καπετάνιος.

DSCF5953Ένας άνθρωπος ανεβαίνει σιγά-σιγά τον ανήφορο των λέξεων. Απ’ τα δέντρα κρέμονται κλουβιά. Εκεί κρύβονται οι έννοιες.
Βγάζει το τουφέκι του. Οι σφαίρες από γρανίτη. Τα κλουβιά μοιάζουν χρυσά. Λέω μοιάζουν γιατί μόνο αυτός ξέρει ότι δεν είναι. Χτυπάει ακριβώς στην καρδιά. Στην πόρτα της νεοτερικότητας. Ξαφνικά το κλουβί εξαϋλώνεται κι η έννοια πετά πασίχαρη προς τον ουρανό. Ελεύθερη πια από δόγματα και προκαταλήψεις. Είναι χρόνια τώρα που αλλοιώθηκε το νόημά της. Φυλακίστηκε σ’ ένα επίχρυσο κλουβί, μάλλον όχι επίχρυσο αλλά ένα κλουβί που τα κάγκελά του είναι από ομίχλη. Ο γρανίτης διαπερνάει την ομίχλη και προσκαλεί τον άνεμο. Κι αυτός διαλύει την ομίχλη, αλλά η έννοια παραμένει αλώβητη.
Την παίρνει στα χέρια του. Την χαϊδεύει. Συνέχεια

Γ. Κοντογιώργης, Το έθνος του κράτους και το έθνος της κοινωνίας. Το έθνος, ο εθνικισμός και η ολιγαρχική νεοτερικότητα

Από την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 10 Αυγούστου 2014

ΑΡΘΡΟ Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗ καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

George_Contogeorgis_x512-1[5]

Το έθνος του κράτους και το έθνος της κοινωνίας

Εκείνοι που ισχυρίζονται ότι το έθνος είναι επινόηση του κράτους κάνουν ιδεολογία, επιχειρούν να το οικειοποιηθούν, αποσπώντας το από τον φυσικό του φορέα, την κοινωνία, προκειμένου να νομιμοποιήσουν τη μονοσήμαντη νομή τους επί του κράτους

Οι χρήσεις της έννοιας έθνος, αλλά και συναφών πολιτικών εννοιών, από τη νεοτερικότητα, έχει αποκτήσει στις ημέρες μας μια βαθιά ιδεολογική χροιά με άκρως συντηρητική προσημείωση που διέρχεται το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων. Στο πλαίσιο αυτό, το ενδιαφέρον για τη γνωσιολογία των εννοιών βαίνει μειούμενο, με αποτέλεσμα ειδικοί και ίσως έγκυροι επί ενός γνωστικού αντικειμένου να εκτίθενται, πολυπραγμοσύνης ένεκεν, ως «ξερόλες». Συνέχεια

ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

satirical-illustrations-pawel-kuczynski-2-4Τούτο το ποιηματάκι είναι μια απόπειρα απόδοσης των όσων έχω διαβάσει και ακούσει κατά καιρούς από τον καθηγητή Πολιτικών Επιστημών και πρώην πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου (και όχι μόνο) Κο Γιώργο Κοντογιώργη. Είναι φράσεις βασισμένες στις διαλέξεις, τις παρεμβάσεις του (ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές) και τα έργα του. Τον ευχαριστώ θερμά για όλ’ αυτά που έμαθα από τότε που προσπαθώ να βαδίσω στα χνάρια του και του αφιερώνω από καρδιάς το παρακάτω:
George_Contogeorgis_x512-1[5]ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Επειδή το συνολικό έργο του κι οι αναφορές του Κου Κοντογιώργη είναι ανεξάντλητα τούτο το ποίημα το βαφτίζω απόπειρα, γιατί ενδεχομένως να υπάρχουν και λάθη. Δηλώνω μαθητής του -φοιτητής δεν υπήρξα ποτέ, τεχνικός είμαι –κι αυτό που έχω αφομοιώσει είναι το ελάχιστο από τα βιβλία και τις διαλέξεις του. Υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα, μα αυτός ο δρόμος , αν και δύσκολος, έχει προοπτική.

Μου μιλάς για επανάσταση
χωρίς να ξέρεις τι θέλω κι εγώ,
βρισκόμαστε σε άλλη διάσταση
προχωράμε δίχως να’ χουμε σκοπό.

Μου περιγράφεις μια παλιά κατάσταση
με καταλήψεις, απεργίες, διαδηλώσεις,
κι εγώ σου λέω πως αν θες ανάταση
κάτσε σκέψου τι γεννά τις αγκυλώσεις. Συνέχεια

Ο «εκσυγχρονισμός» ως οπισθοδρόμηση*

του Γιώργου Κοντογιώργη

Contogeorgis_University[5]Ένα άλλο ζήτημα, που συνέχεται με την προβληματική της νεοτερικής ιδεολογίας για την πρόοδο και την παράδοση, αφορά στην τελευταία φάση του ελληνικού κοσμοσυστήματος και στη νεοελληνική κοινωνία του κράτους-έθνους. Το δόγμα της νεοτερικότητας εγγράφει την ελληνική αυτή φάση, που συνάδει χρονικά με τη φάση της μετάβασής της από τη δεσποτεία στον αν­θρωποκεντρισμό, στην ανθρωπολογική κατηγορία της παράδοσης. Ως εκ τούτου, θεωρείται ότι τοποθετείται στην περιφέρεια των εξελίξεων στη δυτική Ευρώπη, αφού δεν έλαβε μέρος στα στάδια του «εκσυγχρονισμού» – την Αναγέννηση, το Διαφωτισμό, τη Μεταρρύθμιση- που αποτίναξαν από τη Δύση τη δεσποτική παράδοση και συγκρότησαν στη συνέχεια την ανθρωποκεντρική κοινωνία. Η νεοελληνική κοινωνία -του κράτους- οφείλει, επομένως, να εξευρωπαϊσθεί, διότι ο εξευρωπαϊσμός είναι ισοδύναμος με τον εκσυγχρονισμό και συνακόλουθα, με την πρόοδο. Η θέση αυτή, με την οποία θα συνταχθεί ανεπιφύλακτα η άρχουσα (πνευματική και πολιτική) τάξη του νεοελληνικού κράτους, θα κάμει ώστε η όποια παρέκκλιση από τον ευρωπαϊκό κανόνα να θεωρείται τεκμήριο καθυστέρησης, που όφειλε να αρθεί για να προοδεύσει ο τόπος. Για όλες τις παρεκκλίσεις, που στοιχειοθετούσαν ή στοιχειοθετούν την καθυστέρηση, υπόλογη θα θεωρηθεί η τουρκοκρατία και, οπωσδήποτε, το προγενέστερο Βυζάντιο. Συνέχεια